4 najlepsze metody wyceny przedsiębiorstwa w 2026 roku (z przykładami)

Cztery najważniejsze metody obliczania wartości przedsiębiorstwa dla małych i średnich firm to metoda mnożników, metoda wartości aktywów netto, metoda dochodowa i procedura DCF. Tutaj dowiesz się, co powinieneś wiedzieć o każdej metodzie. Prosto wyjaśnione i z przykładami.

Ocena firmy online, bezpłatny i bez rejestracji, natychmiastowa ocena, 13-stronicowy raport, algorytm oparty na tysiącach recenzji

> Do internetowego rankingu firm <

Metoda mnożnikow

Do przeglądu naszych aktualnych danych rynkowych dotyczących mnożników wyceny.

Wycena = Wskaźnik bazowy pomnożony przez mnożnik wyceny

Metoda mnożnikow jest często stosowana w obszarze fuzji i przejęć. Metoda ta pozwala na szybkie sprawdzenie, czy oczekiwana cena zakupu przy sprzedaży firm jest realistyczna i odpowiednia zarówno dla kupującego, jak i sprzedającego.

Przy tym opiera się na obecnie uzyskiwanych cenach porównywalnych, już sprzedanych firm. Bada się, za jaką wielokrotność („mnożnik”, „multiplikator”) te firmy zostały sprzedane i stosuje się ten czynnik do wycenianej firmy. Mnożniki mogą być na przykład wielokrotnościami wyniku przed odsetkami i podatkami („mnożnik EBIT”), wyniku przed odsetkami, podatkami i amortyzacją (mnożnik EBITDA) lub przychodów („mnożnik przychodów”).

Metoda ta nadaje się przede wszystkim dla już dłużej istniejących przedsiębiorstw. Tutaj można wykorzystać wieloletni rozwój zysków jako podstawę wyceny. Im lepsze są wartości doświadczalne, tym bardziej miarodajny będzie wynik. W każdym przypadku zaleca się stosowanie metody mnożnikowej dodatkowo do weryfikacji wartości przedsiębiorstwa, która wynika z innej metody.

Wartość orientacyjna przedsiębiorstwa określona za pomocą mnożnika odpowiada „wartości przedsiębiorstwa”. Jest to wartość kapitału własnego plus długi finansowe. Oznacza to, że dla wartości kapitału własnego należy odjąć długi finansowe od ustalonej wartości przedsiębiorstwa.

Wycena metodą EBIT Multiple

Przy wycenie przedsiębiorstwa metodą EBIT Multiple średni zysk netto przed odsetkami i opodatkowaniem („EBIT”, earnings before profit and taxes) z ostatnich lat mnoży się przez EBIT Multiple. Bierze się pod uwagę zysk przed opodatkowaniem i odsetkami, aby mnożniki pozostały porównywalne również dla firm o różnych stawkach podatkowych i strukturach kapitału obcego. W przypadku mniejszych przedsiębiorstw o przychodach do 20 mln, obserwowany zakres mnożników mieści się głównie w przedziale 4–10. Mnożnik wynoszący 6 lub więcej oznacza wysoką atrakcyjność firmy. To, w którym miejscu przedziału znajduje się firma, zależy oprócz liczb od licznych „miękkich czynników”.

NIMBO stosuje EBITC Multiple do wyceny przedsiębiorstwa

W tym przypadku jako podstawę przyjmuje się EBIT plus całkowite wynagrodzenie zarządu (wynagrodzenie brutto, składki pracodawcy na ubezpieczenie społeczne, wydatki na samochód).

W mniejszych firmach zarząd może w pewnym zakresie sam ustalać swoje wynagrodzenie. „EBITC” pozwala na porównanie z rentownością innych firm bez zniekształceń spowodowanych płacami powyżej lub poniżej płacy rynkowej, specyfiką struktur kapitałowych i różnymi stawkami podatkowymi. W wariancie EBIT następuje również dostosowanie wynagrodzenia zarządu, jednak NIMBO preferuje wariant EBITC, ponieważ z empirycznego punktu widzenia może lepiej wyjaśnić obserwowane oferty zakupu niż wariant EBIT.

Wycena metodą EBITDA Multiple

W przypadku EBITDA (zysk przed odsetkami, podatkami, deprecjacją i amortyzacją) w porównaniu do EBIT nie są uwzględniane odpisy amortyzacyjne. Przy tym samym EBIT, EBITDA przedsiębiorstwa o dużym udziale aktywów trwałych może być znacznie wyższy niż w przypadku przedsiębiorstwa o dużym udziale personelu.

W przypadku przedsiębiorstw kapitałochłonnych o wysokiej wartości aktywów netto, z punktu widzenia kupującego sensowne jest operowanie na EBITDA Multiple, ponieważ wysokość amortyzacji pozostawia pewne pole manewru, co może zniekształcać wynik. Zawsze należy również uwzględnić, w jakiej fazie cyklu inwestycyjnego znajduje się obecnie przedsiębiorstwo. Czy planowane są inwestycje?

Wycena przy użyciu mnożników przychodów

Z punktu widzenia inwestora interesujący jest przede wszystkim możliwy zysk przedsiębiorstwa. Jeśli jednak obecny zysk nie jest miarodajny, jest bardzo mały lub nawet ujemny, należy rozważyć inny wskaźnik, taki jak przychody. Może to mieć sens na przykład, jeśli kupujący wierzy, że może poprawić marżę przychodów przy pomocy swoich własnych, istniejących, bardziej efektywnych struktur kosztowych. Przy tej metodzie potencjalny kupujący podejmuje większe ryzyko i musi wierzyć, że przedsiębiorstwo będzie w przyszłości generować zyski.

Wycena przez mnożnik przychodów może być również stosowana uzupełniająco lub w celu sprawdzenia wiarygodności innych wycen.

Mnożniki przychodów są znacznie mniejsze niż mnożniki EBIT. Obserwowany zakres mieści się zazwyczaj między 0,2 a 2, w zależności od branży, rentowności, perspektyw wzrostu i kilku innych czynników. Dla firm o niskim wzroście i małej rentowności lub jej braku, realistyczne są mnożniki przychodów w przedziale 0,2–0,6. W zależności od wysokości przychodów, już zmiana mnożnika przychodów o współczynnik 0,1 może mieć duży wpływ na wartość przedsiębiorstwa.

Jeśli przeprowadza się wycenę zarówno przy użyciu mnożników EBIT, jak i przychodów, a wycena mnożnikiem przychodów daje wyższą wartość niż wycena mnożnikiem EBIT, wskazuje to na niższą rentowność sprzedaży niż w przypadku firm porównawczych.

Dalsze szczegółowe informacje znajdą Państwo również w naszym wpisie na blogu „Metody rynkowe wyceny przedsiębiorstwa”.

Metoda wartości aktywów netto

Wycena = Wartość aktywów netto przedsiębiorstwa

To jest najprostsza metoda określania wartości aktywów netto.

Sumuje się wartości aktywów trwałych i obrotowych według cen rynkowych z bilansu, koryguje o ciche rezerwy i odejmuje podatki, długi i zobowiązania.

Przy wartości aktywów netto wykazywana jest raczej niska wartość przedsiębiorstwa.

W przypadku gdy wartość aktywów netto nie jest oprocentowana adekwatnie do ryzyka lub przedsiębiorstwo ponosi nawet straty, wartość przedsiębiorstwa z punktu widzenia finansowego – bez ewentualnych efektów synergii zwiększających wartość z potencjalnym nabywcą – jest zasadniczo równa wartości likwidacyjnej.

Wartość aktywów netto ma w kontekście sprzedaży przedsiębiorstwa przede wszystkim wartość informacyjną i zazwyczaj znajduje się poniżej zakresu wyceny metod mnożnikowych, ponieważ nie jest odzwierciedlony goodwill ani potencjał dochodowy przekraczający minimalną stopę zwrotu.

Zalety i wady tej metody

Stosowanie metody wartości aktywów netto jako uzupełnienia, na przykład w połączeniu z bardziej optymistyczną procedurą, jak np. metoda dochodowa, (patrz rozdział o metodach średniej wartości), może być całkiem sensowne.

Określa ona wartość bieżącą istniejących aktywów przedsiębiorstwa i pokazuje rzeczywistą wysokość kapitału własnego. Jest to ważne dla finansowania.

Znaczenie metody wartości aktywów netto

Metoda wartości aktywów netto odgrywa dziś już tylko podrzędną rolę. Zaletami są z pewnością proste zastosowanie i dobra zrozumiałość wyniku. Negatywny jest niski poziom informacji dla wielu przedsiębiorstw, ponieważ nie uwzględnia się wartości niematerialnych i przyszłego rozwoju.

Uproszczona procedura wartości dochodowej

Wycena = Dochód podzielony przez stopę kapitalizacji

W przypadku wyceny przedsiębiorstwa metodą dochodową, firmę traktuje się jako inwestycję, która przynosi stałe dochody. Te stałe dochody są wyceniane zgodnie z matematycznym wzorem wieczystego rocznego strumienia dochodów. Średnie, oczekiwane, trwałe zyski po opodatkowaniu w ciągu najbliższych trzech do pięciu lat dzieli się przez stopę procentową skorygowaną o ryzyko („stopa kapitalizacji”). Tak określona wartość daje wartość kapitału własnego (tzw. “Equity Value”).

Ponieważ metoda dochodowa opiera się na prognozach, podstawowe wartości powinny być możliwie realistyczne. Podobnie, wynik należy sprawdzić pod kątem jego wrażliwości na zmienione założenia (np. niższy/wyższy dochód i stopa procentowa). Zawsze pojawia się pytanie, w jakim stopniu istniejąca rentowność wycenianej firmy jest przenaszalna na nabywcę w przypadku sprzedaży. (Szczegółowe informacje na temat metody dochodowej można znaleźć w artykule „Metoda dochodowa wyceny przedsiębiorstwa”)

Maszyny lub zapasy towarów, które są niezbędne do normalnej działalności, są już uwzględnione w tym obliczeniu, ponieważ są one warunkiem koniecznym do osiągnięcia trwałego dochodu, na którym opiera się wycena.

Obliczanie stopy kapitalizacji

Stopa kapitalizacji = bazowa stopa procentowa plus premia za ryzyko rynkowe plus premia za ryzyko specyficzne dla przedsiębiorstwa

Stopa kapitalizacji składa się z trzech czynników.

Bazowej stopy procentowej, zwanej również stopą wolną od ryzyka. Z reguły jest to stopa procentowa obligacji państwowych o terminie zapadalności 10 lub trzydziestu lat. Pod koniec 2021 r. bazowa stopa procentowa w Niemczech wynosiła w zaokrągleniu 0,10%.

Premii za ryzyko rynkowe, która odzwierciedla ryzyko przedsiębiorcze w danym sektorze i kraju.

Premii za ryzyko specyficzne dla przedsiębiorstwa, która ocenia specyficzne ryzyka biznesowe przedsiębiorstwa.

Na przykład, w przypadku wyceny zakładu rzemieślniczego realistyczna jest zazwyczaj stopa procentowa w wysokości około 20% ze względu na często większą zależność od właściciela. Zostało to empirycznie udowodnione przez realne ceny zakupu.

Czynniki determinujące dodatek za ryzyko

Zbywalność: Przedsiębiorstwo można szybko, bezpiecznie i bez wysokich kosztów zamienić na pieniądze. W przypadku przedsiębiorstw nienotowanych na giełdzie z reguły tak nie jest.

Rola właściciela firmy: Przedsiębiorstwo jest bardzo zależne od właściciela firmy. Wszystkie decyzje i kontakty są na nim skoncentrowane.

Strategia firmy: Brak jest zrozumiałej strategii krótko-, średnio- i długoterminowej.

Konkurencja: Presja konkurencyjna jest wysoka, a jako małe przedsiębiorstwo z niewielkim udziałem w rynku istnieje zwiększone ryzyko presji na marże lub nawet wyparcia z rynku.

Struktura klientów: Większość obrotów generowana jest z niewielką liczbą klientów. Dla klientów prawie nie ma barier zmiany. Klienci zestarzeli się wraz z właścicielem i w dającej się przewidzieć przyszłości nie będą już dostępni.

Struktura dostawców: Mogą wystąpić wąskie gardła w dostawach lub opóźnienia w produkcji z powodu zależności od poszczególnych dostawców i nie ma możliwości obejścia tego problemu.

Zarządzanie: Jest ono niedostatecznie wykwalifikowane i/lub doświadczone. Istnieje ryzyko, że po zmianie właściciela opuści firmę.

Pracownicy: Poziom wykształcenia pracowników jest raczej niski. Na rynku pracy trudno jest znaleźć odpowiednich specjalistów, co negatywnie wpływa na przyszły wzrost. Istnieje zależność od kilku kluczowych osób, których nie jest łatwo zastąpić.

Jednorazowe obroty: Obroty są generowane głównie z klientami, którzy nie wracają.

Zalety i wady tej metody

Znaczenie procedury wartości dochodowej w Niemczech

W Niemczech procedura wartości dochodowej jest najszerzej rozpowszechnioną metodą (IDW S 1). Jest to metoda wyceny określona ustawowo przy wycenie przedsiębiorstwa na potrzeby podatku od spadków i darowizn. Procedura wartości dochodowej jest odpowiednio stosowana przez administrację skarbową i cieszy się wysoką akceptacją w sporach sądowych.

Do wyceny mniejszych i średnich zakładów rzemieślniczych Grupa Robocza Doradców Biznesowych Określających Wartość w Rzemiośle opracowała standard AWH. Opiera się on również na procedurze wartości dochodowej i jest odpowiednio dostosowany do specyfiki tych przedsiębiorstw. Dotyczące wyceny według standardu AWH dalsze informacje dostępne są w ZdH.

Metody zdyskontowanych przepływów pieniężnych (DCF)

Metoda ta ma swoje korzenie w klasycznej rachunkowości inwestycyjnej. Na arenie międzynarodowej jest to metoda wyceny o najwyższej rozpoznawalności.

Teoretycznie metoda DCF daje najdokładniejszą wartość przedsiębiorstwa. Problem polega jednak na konieczności prognozowania szczegółowych przyszłych dochodów lub przepływów pieniężnych oraz odpowiednich stóp procentowych skorygowanych o ryzyko (stopa dyskontowa), aby zdyskontować je do ich wartości bieżącej.

Zaletą w porównaniu z metodą dochodową jest wysoka elastyczność, ponieważ nie trzeba wychodzić tylko z jednego “trwałego dochodu”, lecz można np. na nadchodzące 5 lat osobno prognozować przebieg sytuacji dochodowej. Zwiększa to jednak również złożoność i potrzebę wyjaśnień dotyczących wyceny.

Metoda DCF nadaje się raczej do określania wartości dużych przedsiębiorstw. Punktem wyjścia jest zawsze biznesplan na najbliższe 5–7 lat. Metoda ta ma tendencję do generowania wyższych wartości przedsiębiorstwa.

W odróżnieniu od metody dochodowej, która ma jako punkt wyjścia przyszłe dochody, tutaj rozpatrywane są nadwyżki wpływów, tzw. przepływy pieniężne.

Rozróżnia się metodę brutto lub Entity oraz metodę netto lub Equity. W praktyce częściej stosuje się metodę Entity, za pomocą której określa się Enterprise Value, tj. wartość przedsiębiorstwa łącznie z długiem finansowym.

W tym przypadku wolny przepływ pieniężny przedsiębiorstwa, łącznie z odsetkami od kapitału obcego, jest dyskontowany do dnia dzisiejszego za pomocą ważonej stopy kosztu kapitału, tj. środków finansowych związanych z przedsiębiorstwem. Obliczenie wartości kapitału ma na celu przede wszystkim odwzorowanie potencjału operacyjnego przedsiębiorstwa.

W miarę możliwości należy rozważyć cały cykl inwestycyjny, ponieważ inwestycje w majątek obrotowy i trwały mają istotny wpływ na przepływy pieniężne.

Prognoza strumieni płatności i wybór współczynników dyskontowych to dźwignie, za pomocą których wyniki można przesuwać w pożądanym kierunku. Aby zagwarantować rzetelność wyników, niezbędna jest analiza wrażliwości, która pokazuje wpływ zmian założeń na wartość przedsiębiorstwa.

Wybór między metodą DCF a metodą dochodową przy tych samych założeniach w zasadzie nie ma wpływu na wynik wyceny. Decyzja o wyborze jednej z metod wyceny powinna być zatem uzależniona od kręgu odbiorców oraz celu wyceny.

Zalety i wady tej metody

Różne metody wartości średniej / procedury mieszane

Przez szacowanie wartości metoda dochodowa wiąże się z niepewnościami. Metody kombinowane dodatkowo uwzględniają substancję przedsiębiorstwa w swojej wycenie.

Ideą metod wartości średniej jest uwzględnienie zarówno przeszłości, jak i przyszłych oczekiwań i ryzyk. Prowadzi to do wysokiej akceptacji, również i zwłaszcza w przypadku przedsiębiorstw z sektora MŚP. Przedsiębiorstwa handlowe i rzemieślnicze oraz firmy z sektora produkcyjnego wykorzystują je w planowanych transakcjach, ale także w przypadku wewnątrzfamlilijnych regulacji sukcesji znajduje ona częste zastosowanie.

Wynik opiera się na średniej ważonej wartości aktywów netto i wartości dochodowej. Ważona oznacza zazwyczaj, że do wartości aktywów netto dodawana jest podwójna wartość dochodowa. Wynik podzielony przez trzy i powiększony o majątek niepotrzebny do prowadzenia działalności daje wartość przedsiębiorstwa. Stosowane są jednak również alternatywne procedury, w których udziały z substancji i dochodu w wartości całkowitej są ważone w różny sposób.

Metoda wartości średniej lub metoda berlińska

Przy procedurze średniej wartości lub berlińskiej tworzona jest średnia arytmetyczna z wartości dochodowej i wartości aktywów netto. Opiera się ona na idei, że przedsiębiorstwa o słabej substancji i wysokich dochodach są zazwyczaj narażone na wysoką presję konkurencyjną, która w przyszłości w przewidywalny sposób zmniejszy te dochody.

Wycena = (Wartość dochodowa + Wartość aktywów netto) / 2

Metoda wiedeńska

Przy procedurze wiedeńskiej również obliczana jest średnia arytmetyczna z wartości dochodowej i wartości aktywów netto (wartość majątkowa). Obliczanie tych dwóch wartości różni się jednak np. od metody berlińskiej.

Pauperyzacja najtrudniejszych do określenia czynników sprawia, że metoda wiedeńska jest metodą uproszczoną. Stopa kapitalizacji jest ustalona na dziewięć procent. Niepewna prognoza przyszłych dochodów jest omijana poprzez przyjęcie średniej z ostatnich trzech lat obrotowych. Metoda wiedeńska jest często stosowana jako metoda alternatywna, gdy strony nie mogły dojść do porozumienia w kwestii innych metod wyceny.

Wycena = (Wartość dochodowa + Wartość aktywów netto) / 2

Metoda nadwyżki zysku

Metoda nadzysku to kolejna procedura średniej wartości i opiera się na założeniu, że zysk na dłuższą metę odpowiada tylko odpowiedniemu oprocentowaniu wartości aktywów netto.

W wyniku przekonania, że wyższe marże zysku z czasem się zmniejszają, nadwyżki zysku, które przekraczają normalne oprocentowanie, są kapitalizowane przy wyższej stopie procentowej. Czynniki, które mogą być odpowiedzialne za spadek zysków, to na przykład gorsza koniunktura, wzmożona konkurencja itp.

Metoda szwajcarska lub metoda praktyków

Metoda praktyków jest łatwa do zrozumienia i dobrze udokumentowana i często jest uważana za pierwszy punkt orientacyjny zarówno po stronie kupującego, jak i sprzedającego.

W przypadku odnoszących sukcesy przedsiębiorstw metoda praktyków prowadzi do bardzo konserwatywnych, niskich wartości dla przedsiębiorstwa.

Również administracja podatkowa Szwajcarii korzysta z tej metody wyceny. Oblicza się przy tym stopę kapitalizacji w wysokości 9,5%.

Wycena = 2/3 x Wartość dochodowa + 1/3 Wartość aktywów netto

Metoda stuttgarcka

Przy procedurze stuttgarckiej wartość przedsiębiorstwa wynika z sumy wartości aktywów netto i wartości dochodowej. Metoda ta była stosowana przede wszystkim do określania wartości przedsiębiorstw nienotowanych na giełdzie w przypadku dziedziczenia lub darowizn. Ponieważ metoda ta nie jest już aktualna, została zniesiona w 2009 roku.

Przypadki specjalne

Przypadek specjalny: Słaba rentowność z dużą ilością substancji

Szczególny przypadek przedsiębiorstw o słabych dochodach lub nierentownych z wysoką wartością aktywów netto, które nie oprocentowują odpowiednio aktywów, traktuje metoda Schnettlera. Jest to procedura mieszana z wartości aktywów netto i wartości dochodowej.

Amortyzacja wysokiego stanu środków trwałych powoduje straty księgowe. Nabywca wyceniłby rzeczowe aktywa trwałe według obniżonych kosztów odtworzenia, przez co zmniejszyłyby się amortyzacje i odpowiednio zwiększyłaby się wartość dochodowa.

Często zadawane pytania