Korekty zwiększające wartość przedsiębiorstwa
Czym są korekty zwiększające?
Wyobraźmy sobie na przykład, że przedsiębiorca sprzedaje swoją firmę, ale liczby ledwo odzwierciedlają jego rzeczywisty dochód.
Add-backi – korekty w wycenie przedsiębiorstwa – zapewniają lepszą porównywalność z podobnymi przedsiębiorstwami, pokazują również bardziej realistyczną wartość EBITDA i ogólnie umożliwiają uczciwszą wycenę firmy.
EBITDA znormalizowane a Run-Rate – typowe add-backi w MŚP
Przy sprzedaży przedsiębiorstwa kupujący rzadko kierują się wyłącznie wykazanym EBITDA (reported EBITDA) z rocznego sprawozdania finansowego. Decydujące jest to, jak trwała i przenoszalna jest naprawdę zdolność generowania zysków. W tym celu stosuje się różne wielkości EBITDA, które oczyszczają przedsiębiorstwo z efektów związanych z właścicielem i efektów nadzwyczajnych.
Co oznaczają reported, adjusted, normalised i run-rate EBITDA?
Reported EBITDA
Oficjalnie wykazany wynik. Zawiera wszystkie efekty operacyjne, nieoperacyjne i jednorazowe – i tym samym często nie odzwierciedla rzeczywistego, trwałego poziomu zysków.
Adjusted EBITDA
Reported EBITDA, uzupełnione o add-backi dla wartości odstających, pozycji jednorazowych lub wydatków nie związanych z działalnością operacyjną. Jest to pierwszy krok w procesie oczyszczania.
Normalised EBITDA
Znormalizowane EBITDA pokazuje, jak przedsiębiorstwo funkcjonowałoby w standardowych warunkach rynkowych – niezależnie od właściciela. Korygowane są wynagrodzenia związane z właścicielem, zawyżone lub zaniżone czynsze, wydatki prywatne lub brakujące role.
Run-Rate EBITDA
Spojrzenie w przyszłość: uwzględnia efekty, które już wystąpiły, ale nie są jeszcze w pełni widoczne w rocznym sprawozdaniu finansowym (np. nowe umowy, oszczędności kosztów). Szczególnie istotne w przypadku rozwijających się lub niedawno zrestrukturyzowanych MŚP.
Dlaczego to jest ważne?
Kupujący płacą nie za przeszłość, lecz za trwałą przyszłą zdolność generowania zysków. Czysto wyprowadzone normalised lub run-rate EBITDA buduje zaufanie, redukuje dyskusje w procesie due diligence i często prowadzi do lepszych wycen.
Typowe kategorie add-backów (z przykładami)
Jednorazowe lub nieoperacyjne
Pozycje te nie występują regularnie i zniekształcają wynik.
Przykłady:
- Koszty prawne związane z jednorazowym sporem
- Koszty wdrożenia nowego systemu ERP
- nadzwyczajne naprawy lub szkody
- zyski/straty ze sprzedaży aktywów nie związanych z działalnością operacyjną
Pozycje związane z właścicielem
W tej formie nie występują już po zmianie właściciela.
Przykłady:
- zawyżone lub zaniżone wynagrodzenie dyrektora zarządzającego
- prywatne koszty samochodu, podróże lub ubezpieczenia
- członkowie rodziny z nierynkowym wynagrodzeniem
- nierynkowe umowy najmu między właścicielem a firmą
Korekty strukturalne
Pokazują, jak wyglądałoby przedsiębiorstwo pod profesjonalnym, niezależnym kierownictwem. Przykłady:
- Rynkowe wynagrodzenie dla założyciela, jeśli jest on silnie zaangażowany operacyjnie
- Zatrudnienie nowego pracownika na brakującym kluczowym stanowisku (dyrektor sprzedaży, CFO itp.)
- Oczyszczenie niezwykle niskich lub wysokich kosztów wynikających z zastrzeżonych struktur
Nie uwzględniać synergii kupującego
Synergie, które powstają dopiero dzięki kupującemu, nie należą do normalised EBITDA.
Przykłady:
- Oszczędności kosztów IT w grupie
- Wykorzystanie istniejącej organizacji HR lub sprzedaży
- lepsze warunki zakupu kupującego
3-etapowa autokontrola dla przedsiębiorców
Wypisać wszystkie istotne pozycje
Systematycznie zestawiać nietypowe, prywatne lub jednorazowe wydatki i dochody – wraz z krótkim opisem i dowodami.
Czysto sklasyfikować add-backi
Przyporządkowanie do:
- jednorazowe/nieoperacyjne
- związane z właścicielem
- strukturalne
- (Synergie odnotować oddzielnie, ale nie uwzględniać)
Utworzyć przejście do znormalizowanego EBITDA
Wychodząc od reported EBITDA, add-backi są w sposób zrozumiały dodawane lub odejmowane.
Opcjonalnie można obliczyć run-rate EBITDA, jeśli momentum lub działania związane z kosztami są już rzeczywistością.
Czysta dokumentacja tworzy przejrzystość i wzmacnia własną pozycję negocjacyjną.
