Lista kontrolna due diligence przy sprzedaży firmy
Zanim firma zostanie sprzedana, kupujący chcą dokładnie wiedzieć, na co się decydują. Ta lista kontrolna daje kompleksowy przegląd wszystkich dokumentów i informacji, które są sprawdzane podczas due diligence – pod względem prawnym, finansowym, biznesowym i technologicznym.
Lista wydaje się przerażająco długa. Przygotuj dokumenty z wyprzedzeniem. Ustrukturyzowane due diligence nie tylko zwiększa szanse sprzedaży, ale także cenę sprzedaży – poprzez przejrzystość, zaufanie i zminimalizowane ryzyko dla kupującego.
Ta lista kontrolna pomoże Ci śledzić i zapewnić, że Twoja firma jest gotowa do audytu – w sposób jasny, kompletny i przekonujący.
Due diligence prawne
Spółka i struktura
- Aktualny wyciąg z rejestru handlowego
- Umowa i statut spółki
- Lista akcjonariuszy wraz z udziałami
- Schemat organizacyjny firmy
- Regulamin wewnętrzny zarządu
- Protokoły ze zgromadzeń akcjonariuszy / posiedzeń zarządu
- Umowy między spółką a akcjonariuszami
- Programy uczestnictwa pracowników (istniejące/planowane)
Umowy i udziały
- Ważne umowy (klienci, dostawcy, partnerzy handlowi)
- Wspólne przedsięwzięcia, umowy o współpracy
- Przegląd inwestycji w inne spółki
- Zobowiązania do podwyższenia kapitału
- Nietypowe umowy z ryzykiem odpowiedzialności lub poza zwykłym tokiem działalności
- Przegląd gwarancji i innych zobowiązań
Zobowiązania i finansowanie
- Przegląd wszystkich istotnych zobowiązań, w tym kredytów, leasingu i gwarancji
- Rachunki bankowe wraz z saldami
- Zobowiązania pozabilansowe o istotnym wpływie
- Zarządzanie walutami
Prawo pracy i personel
- Wzory umów o pracę i struktura świadczeń
- Kontrakty dyrektora zarządzającego
- Premie, premie menedżerskie, wynagrodzenie zmienne
- System emerytalny i świadczenia socjalne
- Umowy firmowe, układy zbiorowe
- Plany redukcji personelu (jeśli są dostępne)
- Spory z zakresu prawa pracy w ciągu ostatnich 3 lat
Spory prawne i organy administracji
- Trwające lub zbliżające się spory prawne
- Postępowanie przeciwko organom lub pracownikom
- Spory z władzami (np. podatkowe, środowiskowe)
- Ryzyko związane z naruszeniem prawa
Podatki
- Zeznania podatkowe i oceny podatkowe za ostatnie 3 lata
- Raporty z poprzednich kontroli podatkowych
Prawa własności intelektualnej i B+R
- Przegląd znaków towarowych, patentów, licencji (w tym okres ochrony i znaczenie)
- Trwające projekty badawczo-rozwojowe, w tym perspektywy powodzenia i koszty
Nieruchomości i stosunki najmu
- Nieruchomości i lokalizacje o znaczeniu strategicznym
- Ważne umowy najmu, dzierżawy lub leasingu
Środowisko i zrównoważony rozwój
- Zanieczyszczenie środowiska, ekspertyzy, badania (powietrze, gleba, woda)
- Wymogi, skargi organów ochrony środowiska
Ubezpieczenia
- Niezbędne ubezpieczenia (np. odpowiedzialność cywilna, ubezpieczenie mienia)
- Nieubezpieczone ryzyko
- Roszczenia > 50 000 EUR w ciągu ostatnich 3 lat
Dodatkowa dokumentacja
- Odpowiednie zezwolenia i wymogi prawa handlowego
- Certyfikaty ISO
- Wewnętrzne raporty i analizy
Due diligence finansowe
- Roczne sprawozdania finansowe, sprawozdania zarządu i sprawozdania z audytu za ostatnie lata
- Aktualny plan inwestycyjny
- Schemat obliczania cen
- Lista inwentaryzacyjna rzeczowych aktywów trwałych wraz z wycenami
- Przegląd linii kredytowych i ich wykorzystanie
Rezerwa płynności („Cash Buffer Days”)
Jednym z aspektów, który kupujący szczegółowo analizują podczas due diligence finansowego, jest dostępna rezerwa płynności – często określana jako Cash Buffer Days. Wskaźnik ten pokazuje, przez ile dni firma może pokrywać bieżące koszty wyłącznie z istniejących środków płynnych. Odpowiedni bufor sygnalizuje odporność: firma może lepiej amortyzować tymczasowe spadki zamówień, opóźnienia w płatnościach lub nieoczekiwany wzrost kosztów bez natychmiastowej potrzeby finansowania zewnętrznego. Obliczenie jest proste:
• Wydatki dzienne = roczne wypłaty / 365
• Cash Buffer Days = środki płynne / wydatki dzienne
Jako punkt odniesienia w wielu branżach 30-90 dni bufora gotówkowego uznaje się za solidny poziom, podczas gdy branże kapitałochłonne lub silnie cykliczne (np. przemysł, logistyka, budownictwo) dążą raczej do 90-180 dni. Firmy usługowe i softwarowe często radzą sobie z mniejszymi buforami ze względu na niższą strukturę kosztów stałych. Różnice między krajami wynikają głównie z różnych terminów płatności, kultury finansowania i państwowych systemów zabezpieczeń – na przykład firmy w USA i Wielkiej Brytanii często działają z mniejszymi buforami niż firmy w regionie DACH (Niemcy/Austria/Szwajcaria), gdzie tradycyjnie utrzymuje się wyższą płynność.
Due diligence biznesowe
I. Model biznesowy i rynek
- Opis oferty produktów / usług
- Możliwość przeniesienia na inne rynki (np. internacjonalizacja)
- Lista najważniejszych dostawców
II Rynek i konkurencja
- Przegląd głównych konkurentów
- Przewagi konkurencyjne firmy
- Wielkość rynku i trendy
III Sprzedaż i klienci
- Kluczowe kanały i struktury sprzedaży
- Lista klientów i bieżące projekty akwizycyjne
- Planowanie sprzedaży – realność w porównaniu z konkurencją
IV. Organizacja i zespół
- Schemat organizacyjny z opisem ról
- Kwalifikacje i kluczowe stanowiska w zespole
Due diligence technologiczne
- Wykorzystywane technologie i prawa własności (patenty, projekty, oprogramowanie)
- Stopień innowacyjności i przewagi technologicznej
- Koncepcja bezpieczeństwa (np. IT, ochrona danych)
- Skalowalność systemów i procesów
- Działalność badawczo-rozwojowa
